PARTNERZY

logo Aqualens Szymanek E.D.

CROSS-LINKING (CXL)

Cross-linking w terapii stożka rogówki – nowe możliwości terapeutyczne

Piotr Szymanek, Monika Udziela, Katarzyna Szymanek

Stożek rogówki to niezapalne, progresywne, obustronne, lecz zazwyczaj asymetryczne zwyrodnienie – po raz pierwszy szczegółowo opisano je w 1854 r..

Stożek rogówki charakteryzuje się jej lokalnym ścieńczeniem oraz znacznym zmniejszeniem sztywności, obie te cechy prowadzą do postępującej ektazji z narastającym astygmatyzmem nieregularnym, zazwyczaj niemożliwym do skorygowania klasyczną korekcją okularową.

Więcej...

Opublikowane w KONTAKTOLOGIA I OPTYKA OKULISTYCZNA 1(33)/2012

Co to jest cross-linking?

Cross-linking jest to zabieg stosowany w leczeniu stożka rogówki.

Zalecany jest u pacjentów z postępującym stożkiem w I - III stadium zaawansowania wg klasyfikacji Krumeicha–Amslera (ocenia lekarz okulista kwalifikujący do zabiegu po wykonaniu niezbędnych badań). Innym wskazaniem do zabiegu jest nabyte zaburzenie kształtu rogówki np. po zabiegach refrakcyjnych inaczej laserowej korekcji wad wzroku.

Pierwsze zastosowanie metody cross-linking miało miejsce w Technical University w Dreźnie w Niemczech w połowie lat 90-tych ubiegłego stulecia (prof.Theo Seiler, Gregore Wollensak, Eberhard Spoerl). Zabieg polega na nasączeniu tkanki rogówki ryboflawiną (witaminą B6) i poddaniu jej działaniu światła ultrafioletowego A (o długości fali 365 nm).

W wyniku tego działania w tkance rogówki zachodzą procesy fotopolimeryzacji, tzn. między włóknami kolagenu występującymi normalnie w jej zrębie, tworzą się nowe połączenia

tzw. wiązania krzyżowe- stąd angielska nazwa zabiegu „cross-linking”. Owe dodatkowe wiązania sprawiają, że rogówka staje się bardziej sztywna i odporna (utwardzona).

Dzięki temu zabiegowi postać postępująca stożka może zostać przekształcona w postać niepostępującą, inaczej mówiąc stożek rogówki stabilizuje się, a niekiedy z czasem może nawet ulec zmniejszeniu, co wpływa na poprawę ostrości wzroku.

Ostateczny efekt jest widoczny po kilku miesiącach od zabiegu (nawet 6-8 miesięcy).

Skuteczność i bezpieczeństwo cross-linking’u została potwierdzona w wielu badaniach klinicznych prowadzonych na całym świecie.

 

Jak przebiega zabieg cross-linking?

Procedura jest nieskomplikowana i wykonuje się ją w znieczuleniu miejscowym kroplowym.

Pacjent w trakcie zabiegu jest w pozycji leżącej. Okolica skóry wokół oka jest przemywana i okładana sterylną folią.

Najpierw wykonuje się tzw. abrazję nabłonka rogówki, czyli zdejmuje najbardziej powierzchowną warstwę komórek rogówki na obszarze o średnicy 8-9 mm. Następnie podaje się na rogówkę w kilkuminutowych odstępach krople roztworu 20% ryboflawiny (witaminy B6) w dekstranie T500. Jest to tzw. nasączanie i trwa 15 minut. Kolejnym etapem jest naświetlanie światłem ultrafioletowym UVA (o długości fali 365 nm) przez 30 min, w czasie którego nadal podaje się krople ryboflawiny. Po zakończeniu naświetlania na rogówkę zakładana jest opatrunkowa soczewka kontaktowa, której nie należy zdejmować aż do badania kontrolnego. Czas trwania całej procedury wynosi ok.50 minut.

 

Nowość!

Cross-linking w cienkiej rogówce

Ograniczeniem dla wyżej opisanej procedury cross-linking jest zbyt cienka rogówka.

W stożku grubość rogówki jest zmniejszona w porównaniu do zdrowego oka. Jednak bardzo często wynosi ona poniżej 400 mikrometrów, co stanowi przeciwwskazanie do klasycznego zabiegu cross-linking. Dlatego opracowano specjalny preparat kropli ryboflawiny- tzw. ryboflawina TE, który przenika do rogówki pokonując barierę nabłonka. Wskazaniem do zabiegu cross-linking z użyciem ryboflawiny TE jest grubość rogówki w jej najcieńszym miejscu wynosząca 350-400 mikrometrów.

Różnice w przebiegu zabiegu z użyciem ryboflawiny TE w porównaniu do klasycznej metody są następujące:

  • 2-godzinny okres przygotowania przed zabiegiem, w czasie którego co 10 minut jest podawana do oka ryboflawina TE
  • w trakcie zabiegu nie wykonuje się abrazji nabłonka rogówki, a po zabiegu nie jest zakładana soczewka kontaktowa opatrunkowa.

Nasączanie i naświetlanie rogówki przebiegają tak samo.

Czas trwania zabiegu wynosi ok.45 minut, a łącznie z przygotowaniem 2h 45min.

 

Jak należy się przygotować do zabiegu?

Według zaleceń lekarza okulisty kwalifikującego do zabiegu pacjent przez kilka dni wpuszcza odpowiednie krople do oka, które będzie poddane procedurze cross-linking.

W dniu zgłoszenia się na zabieg nie można być przeziębionym lub w trakcie leczenia chorób zapalnych.

Żadne inne specjalne przygotowania nie są konieczne.

 

Jak należy się zachowywać po zabiegu?

Na zakończenie zabiegu cross-linking na oko zakładana jest specjalna soczewka kontaktowa, której nie należy ruszać ani zdejmować (z wyjątkiem: zabieg z użyciem ryboflawiny TE).

Do czasu pierwszej kontroli okulistycznej należy stosować odpowiednie leki zgodnie z zaleceniami lekarza okulisty kwalifikującego do zabiegu. Następnie leczenie jest modyfikowane. Przeciętnie leki stosowanie są w okresie 1 miesiąca po zabiegu.

W tym czasie nie powinno się zakładać twardej soczewki kontaktowej.

W pierwszym dniu po zabiegu oko może pobolewać i może wystąpić światłowstręt- są to objawy przemijające.

 

Należy unikać:

  • dostania się do oka zanieczyszczeń i innych niepożądanych substancji
  •  stosowania kosmetyków w okolicy oczu w tym makijażu
  • zakurzonych i zadymionych pomieszczeń
  • sytuacji, w których można zgubić opatrunkową soczewkę kontaktową
  • nadmiernego wysiłku fizycznego
  • sauny i solarium
  • przebywania na słońcu bez okularów przeciwsłonecznych z filtrami UVA i UVB

 

W razie jakichkolwiek wątpliwości należy zapytać lekarza okulistę.